راهنمای کامل زیپ‌های خیاطی101

زیپ

زیپ لباس یک وسیله است که برای بستن موقت دو لبه پارچه به کار می‌رود. زیپ از دو نوار دارای دندانه‌های فلزی یا پلاستیکی و یک قطعه لغزنده تشکیل شده است. زیپ‌ها در انواع لباس‌ها، کیف‌ها، کاپشن‌ها و سایر محصولات منسوج استفاده می‌شوند. زیپ اولین بار در سال ۱۹۱۳ میلادی اختراع شد.

یکی از پرکاربردترین لوازم در خیاطی زیپ ها هستند و بر اساس طول و شکل دندانه های آنها به انواع مختلفی تقسیم بندی میشوند.

دندانه های زیپ به صورت استخوانی، فلزی و پلاستیکی است.

زیپ‌هایی که دندانه های پلاستیکی دارند، انعطاف بیشتری هم دارند و سبک وزن‌ ترند.

زیپ های زیپ های استخوانی چون دندانه های درشت دارند پس محکم ترند و بیشتر برای لباس فرم، لباس کار و… اسفاده می شود

تاریخچه زیپ

زیپ یکی از اختراعات مفید و پرکاربرد در زندگی روزمره ما است. اما آیا می‌دانید که چگونه و توسط چه کسی اختراع شده است؟

زیپ از تلاش و نوآوری چندین مخترع به وجود آمده است. اولین کسی که ایده‌ی زیپ را ارائه داد، الیاس هو بود که مخترع ماشین خیاطی نیز بود. او در سال 1851 برای یک سیستم برای بستن درز لباس‌ها اختراعی را ثبت کرد، اما این اختراع توسط عموم مردم پذیرفته نشد.

سپس در سال 1893، ویتکوم جودسون یک دستگاه قفل کشی مشابه زیپ را معرفی کرد و به عنوان مخترع زیپ شناخته شد. اما زیپ او همچنان ناقص و ناپایدار بود.

نهایتاً در سال 1913، گیدون سوندبک، یک مهندس برق سوئدی، زیپ مدرن را اختراع کرد. او دو ردیف دندانه‌ای روبرو را با یک کشویی به هم متصل کرد و تعداد دندانه‌ها را افزایش داد. او همچنین یک ماشین تولیدی برای ساخت زیپ‌های مداوم طراحی کرد.

نام زیپ هم از شرکت گودریچ گرفته شده است که در سال 1923 از زیپ برای چکمه‌های لاستیکی خود استفاده کرد. این نام از صدایی که زیپ در هنگام بسته شدن می‌کرد الهام گرفته شده است.

تقریباً 44 سال بعد از “هاو”، فردی به نام “ویتکوم جودسون” یک قفل فلزی را اختراع کرد که شبیه به زیپ به نظر می رسید. به همین دلیل بعضی از افراد “ویتکوم” را مخترع زیپ می دانند. البته که اختراعی که او انجام داده بود، در اختراع اصلی زیپ بی تاثیر نبود و باعث شده بود که افراد دیگر،  ایده ای از اختراع پیدا کنند و فرآیند اختراع زیپ سرعت بگیرد و همین باعث ایجاد موفقیت های مختلف تجاری شده بود.

در آگوست سال 1853 و 43 سال پس از اینکه الیاس هاو ایده بست اولیه به ذهنش رسیده بود، جودسون این اختراع مهم را در دفتر اختراعات تاریخ به نام خود ثبت و انقلابی دیگر را در دنیای لباس بوجود آورد.

در آن زمان‌ها پوشیدن چکمه‌های بلند چرمی یک مد محسوب می‌شد و جودسوت به دلیل اینکه به مد علاقه فراوانی داشت و همگام با آن پیش می‌رفت، مجبور بود هر روز زمانی که می‌خواست چکمه های خود را بپوشد، مدت زمان زیادی را به بستن بندهای چکمه‌اش بگذراند. همین موضوع باعث شد تا او به فکر راهی برای آسان‌تر کردن کار خودش بیفتد و وسیله‌ای اختراع کرد که به زیپ بسیار شبیه بود و قفل قلاب نام داشت.

او فقط یک نمونه از این وسیله را برای خودش و به جهت استفاده شخصی ساخت و با این کار خودش را از شر بستن آن همه بند که بسیار هم خسته‌کننده بود، راحت کرد.

پس از آن او به این فکر افتاد تا این اختراع را به جهانیان عرضه کند، زیرا زمانی که خودش از آن استفاده می‌نمود، کارش بسیار ساده‌تر شده بود و احساس می‌کرد مردم جهان هم با استفاده از آن می‌توانند راحت‌تر زندگی کنند. دو سال از این موضوع گذشت و او قفل قلاب خود را در نمایشگاه شیکاگو برای بیش از 20 میلیون نفر به نمایش گذاشت، اما بر خلاف عقیده او استقبال چندانی از ایده او نشد و فقط تعداد 20 عدد از آنها به فروش رفت و خریداران هم پستچی‌هایی بودند که می‌خواستند در کیف نامه هایشان را با آن ببندند.

او در سال 1909 میلادی از دنیا رفت و هیچ گاه نفهمید که قفل بست‌های ساده او که هیچ کس به آن توجه ننموده بود، در آینده تبدیل به یکی از مهم‌ترین وسایل خواهد شد و دنیای خیاطی و لباس را متحول خواهد نمود. اگر تا با اینجا از مطالعه مطلب ” تاریخچه زیپ “ لذت بردید، در ادامه مطلب نیز با ما همراه باشید.

فردی سوئدی به نام “گیدون سوند” بک مهندس الکتریک بود و باعث شد که زیپ های امروزی در اختیار مردم قرار بگیرد. او قبلاً در یک کمپانی بین المللی مشغول به کار بود و طراحی های او زبان زد خاص و عام شده بود و در نهایت هم با دختر مدیر شرکت خود ازدواج کرد و به یک طراح سرشناس بین المللی تبدیل شد.

“گیدون” قبلا  دو ردیف روبروی هم ایجاد کرده بود که هر کدام رنگ های مختلفی داشتند و یک اسلایدر روی آن ها لیز می خورد و باعث باز و بسته شدن این زیپ ها می شد. دقیقاً همان گونه که زیپ های امروزی در اختیار ما قرار می گیرد.

نمونه جدید زیپ ها:

پس از فوت جودسون شخص دیگری به نام گیدئون ساندباک (سوند بک )  شروع به ساخت زیپ‌هایی مدرن‌تر و آسان‌تر از روی ایده‌های اولیه جودسون نمود. او قلاب بست‌های جودسون را با دندانه‌های ریزی که در هم قفل می‌شدند جایگزین نمود و یک گام بزرگ در راستای پدید آمدن زیپ‌های امروزی بوجود آورد. در واقع او کاری کرد تا زمانی که غلاف متحرک کشیده می‌شد، فشاری به اطراف دندانه‌ها وارد می‌نمود که این کار باعث می‌شد دندانه‌ها در هم قفل شوند. او کار دیگری هم انجام داد و آن این بود که تعداد دندانه‌ها را در هر سانتی‌متر افزایش داد و از یک عدد به چهار عدد رساند.

“سوند بک” در مدل جدیدی که از دوخت و دوز برای ایجاد زیپ ها رونمایی کرد بدین صورت بود که او از ماشین خیاطی s_L مخفف scrapless استفاده می کرد که باعث ایجاد یک شکل خاص از حرف Y روی لباس می شد و قسمت اضافی و بیرون زده از پارچه را قیچی می کردند که باعث ایجاد زنجیره زیپ می شدند. به طوری که اگر زیپ یک لباس را تا نیمه بالا بکشید، متوجه می شوید که شکل آن شبیه به حرف Y است.

اولین زیپ یا بست با ایده جدید ساندباک در سال 1909 میلادی تحت عنوان پلاکو وارد بازار جهانی شد و ابتدا در صنعت خیاطی و بخصوص برای شلوارهای مردانه مورد استفاده قرار گرفت. پلاکو زمانی به موفقیت رسید که ارتش آمریکا اولین سفارش انبوه را برای لباس‌ها و وسایل سربازان آمریکایی به ساندباک داد.

فرهنگسازی استفاده از زیپ:

چگونگی استفاده از زیپ امروزه برای بسیاری آشکار است اما در آن زمان این موضوع برای مردم نا آشنا بود و بنابراین طبق سنت همیشگی که اکثر مردم با مواردی که جدید عرضه می شود، مشکل دارند و آن را نمی پذیرند، زیپ را هم کسی نمی خواست و به آن علاقه ای نداشت.

اکثر مردم در آن زمان به روش سنتی علاقه داشتند و روش جدید را نمی پسندیدند. حرکت بعدی که باعث شد تا جایگاه زیپ در بین مردم تغییر کند، این بود که کمپانی بی اف گودریچ تصمیم گرفت تا در کفش هایش از زیپ استفاده کند و در سال 1913 تعداد 150 هزار عدد زیپ برای تولید کفش های جدید که از جنس پلاستیک هم بودند، به ساندباک سفارش داد.

ست‌های ساندباک در مدت کوتاهی بر روی کفش‌های گودریچ به شهرت جهانی رسیدند و مردم با آسان باز و بسته‌شدن و راحت پوشیدن کفش‌ها رابطه بر قرار کردند. دیری نپائید که بست‌های ساندباک به شهرت جهانی رسید و گودریچ به نقطه‌ای رسید که سالیانه تعداد یک میلیون از این بست‌ها سفارش می‌داد. در آن زمان به این نوع بست‌ها، بندهای بدون قلاب گفته می‌شد و گودریچ برای اینکه نام آن‌ها را آسان‌تر کند، نام زیپ را بر روی این بست‌ها قرار داد.

نامگذاری زیپ:

گودریچ که شخصیت جالبی هم داشت با تقلید از صدای زیپ که در هنگام باز و بسته‌شدن این بست‌ها ایجاد می‌شد، نام زیپ را بر روی این محصول گذاشت و از آن نقطه بود که این نام برای این محصول معروف گردید. گودریچ از آن پس چکمه‌های خود را با نام چکمه‌های زیپی به فروش می‌رساند و این نام بر روی این محصول باقی ماند.

اولین استفاده زیپ در پیراهن و شلوار:

جالب اینجاست زیپ در 20 سال اولیه تولیدش فقط بر روی چکمه‌ها و بسته‌های تنباکو نصب می‌گردید و این موضوع تا سال 1930 میلادی ادامه داشت. در آن سال یک تاجر آمریکایی پیشنهاد داد تا این محصول بر روی لباس‌های کودکان نیز نصب شود و این پیشنهاد با سرعت زیادی شهرت زیپ را دو چندان نمود. دلیل اینکه این ایده مورد توجه واقع شد هم این بود که کودکان برای بستن لباس‌هایشان عموما به کمک احتیاج داشتند و این موضوع به آنها کمک می‌کرد تا راحت‌تر لباس پوشیده یا آن را از تن خود در بیاورند.

رفته رفته و با گذشت زمان استفاده از زیپ در صنعت لباس بیشتر و بیشتر شد تا جایی که در سال 1937 میلادی این محصول به طور کامل جای دکمه را گرفت و به یکی از پرکاربرد ترین اجزا لباس‌ها، کیف‌ها و کفش‌ها تبدیل شد. امیدوارم از مطالعه این مطلب لذت برده باشید، اگر مقاله  ” تاریخچه زیپ ” برای شما جذاب بود با ادامه اطلاعات به روز زیپ در ادامه و مقالات دیگر سایت فادیا شاپ همراه باشید.

راهنمای کامل زیپ‌های خیاطی101

معنی حروف YKK روی زیپ لباس ها چیست؟

اگر دقت کرده باشید احتمالا روی تعداد زیادی از زیپ های لباس ها از شلوارهای جین گرفته تا پالتو و غیره، حروف YKK نوشته شده بر روی ماشین زیپ یا سری زیپ را دیده اید.  این حروف مخفف نام شرکت ژاپنی (ناک یوشیدا کوگیو کابوشیکیکاییشا ) است. این شرکت توسط تادائو یوشیدا سال 1934 تأسیس شد و شرکت بسیار باسابقه ای در زمینه تولید زیپ است و هر سال بیش از 7 میلیارد عدد زیپ معادل نیمی از مصرف زیپ در البسه در سطح دنیا روانه بازار می کند و این فوق العاده است.

این شرکت همه مراحل تولید محصول را از تأمین فلز تا بسته بندی نهایی زیپ انجام می دهد و محصولات و مدل هایی با قیمت مناسب ارائه می کند که قابل توجه هستند. این حروف اول نه تنها بر روی زیپ‌های برندها ظاهر می‌شوند، بلکه در انواع مختلف دنده نیز ظاهر می‌شوند. به همان اندازه احتمال دارد که یک زیپ YKK روی کیف هرمس پیدا کنید، همانطور که در لباس غواصی یا کوله پشتی.

چرا زیپ های YKK اینقدر رایج هستند؟

طی صحبتی طراح Trina Turk به Slate گفته بود: “در گذشته زمانی که ما از زیپ‌های ارزان‌تر استفاده می‌کردیم، مشکلات کیفی وجود داشت. اکنون ما فقط به YKK پایبند هستیم. وقتی مشتری در حال خرید شلوار 200 دلاری است، بهتر است زیپ خوبی داشته باشد. زیرا مشتری سازنده کل لباس را مقصر می‌داند، حتی اگر زیپ آن قسمتی باشد که از کار افتاده است.”

تاریخچه زیپ های YKK

و با این حال، YKK زیپ را اختراع نکرد. این تمجید به ویتکام ال. جادسون آمریکایی می رسد که در دهه 1890 “بسته زنجیری” را ایجاد کرد. شرکت او هنوز هم به عنوان Talon، Inc  وجود دارد و هنوز هم زیپ‌هایی تولید می‌کند که Brooks Brothers، Uniqlo و دیگر برندهای معروف ( از جمله برخی با پیام‌های مخفی در لوگوی شرکتشان ) استفاده می‌کنند.

زیپ‌های YKK زمانی وارد صحنه شدند که بنیانگذار شرکت، تادائو یوشیدا، از روش‌های تولید زیپ موجود راضی نبود. در کارخانه این شرکت، تمام جنبه های فرآیند تولید، از ذوب فلز تا بسته بندی محصول نهایی، در داخل انجام می شود و با این سطح از کنترل و قابلیت اطمینان، جای تعجب نیست که چرا زیپ های YKK  شهرت و اعتبار یافته اند.

اجزای اصلی زیپ عبارتند از:

دندانه ها: قسمت های کوچک و تیزی که در دو ردیف موازی قرار دارند و با هم قفل می شوند. دندانه ها می توانند از فلز، پلاستیک یا نایلون ساخته شده باشند.

زبانه: قسمتی که برای باز و بسته کردن زیپ به آن می گیریم. زبانه معمولا از فلز یا پلاستیک ساخته شده است و بر روی یک لغزنده نصب شده است.

لغزنده: قسمتی که زبانه را حرکت می دهد و دندانه ها را در هم قفل یا باز می کند. لغزنده معمولا از فلز یا پلاستیک ساخته شده است و دارای یک سوراخ برای عبور نوار زیپ است.

راهنمای کامل زیپ‌های خیاطی101

نوار: قسمتی که دندانه ها را به هم متصل می کند و به پارچه یا ماده دیگر دوخته می شود. نوار معمولا از پارچه یا نایلون ساخته شده است و دارای رنگ های مختلف است.

توقف کننده: قسمتی که در انتهای هر ردیف از دندانه ها قرار دارد و جلوی خارج شدن لغزنده از زیپ را می گیرد. توقف کننده می تواند از فلز، پلاستیک یا نایلون ساخته شده باشد.

برندهای برتر زیپ در دنبا عبارتند از:

YKK: یک شرکت ژاپنی که بزرگ‌ترین تولیدکننده زیپ در جهان است. این شرکت در سال 1934 تاسیس شد و در حال حاضر در بیش از 70 کشور فعالیت دارد. YKK مخفف Yoshida Kogyo Kabushikikaisha است که به معنی شرکت سهامی صنعتی یوشیدا است.

SBS: یک شرکت چینی که دومین تولیدکننده زیپ در جهان است. این شرکت در سال 1984 تاسیس شد و در حال حاضر در بیش از 40 کشور فعالیت دارد. SBS مخفف Shunji Bao Sheng است که به معنی پیشروی همیشگی است.

RIRI: یک شرکت سوئیسی که یکی از قدیمی‌ترین و معتبرترین تولیدکنندگان زیپ در جهان است. این شرکت در سال 1936 تاسیس شد و در حال حاضر در بیش از 20 کشور فعالیت دارد. RIRI مخفف Riri SA است که به معنی شرکت ریری است.

راهنمای کامل زیپ‌های خیاطی101

زیپ‌های خیاطی: انواع، کاربردها

در خیاطی، زیپ‌ها یکی از اجزای اصلی برای اتصال دو قسمت پارچه به یکدیگر هستند و انواع مختلف آنها برای استفاده در پروژه‌های مختلف و با توجه به نیازهای مختلف موجودند. در زیر به برخی از انواع زیپ‌ها و کاربردهای آنها اشاره می‌شود:

1.  زیپ یاقوتی (Invisible Zipper):

   – توضیحات: زیپ یاقوتی یا زیپ پنهان نامیده می‌شود چرا که بخش‌های آن درون دو لبه پارچه قرار گرفته و از نظر ظاهری توسط دو لبه پارچه پنهان می‌شود.
   – کاربرد: برای لباس‌ها یا پروژه‌هایی که نیاز به ظاهر صاف و بدون دیده شدن زیپ دارند.

2.  زیپ پایه (Regular Zipper):

   – توضیحات: زیپ پایه یا زیپ معمولی دو لبه دارد و به‌صورت ظاهری قابل مشاهده است. این نوع زیپ معمولاً برای لباس‌های روزمره و پروژه‌های خیاطی استفاده می‌شود.
   – کاربرد: برای لباس‌های روزمره، کیف‌ها، یا پروژه‌های خیاطی معمولی.

3.  زیپ دندانه‌دار (Zipper with Teeth):

   – توضیحات: در این نوع زیپ، دندانه‌های فلزی یا پلاستیکی بر روی لبه‌های زیپ قرار دارند.
   – کاربرد: برای لباس‌ها و پروژه‌هایی که نیاز به زیپ با قابلیت استفاده طولانی مدت و استحکام بیشتر دارند.

4.  زیپ تزئینی (Decorative Zipper):

   – توضیحات: این نوع زیپ برای تزئینات بیشتر از جلوه‌های کاربردی استفاده می‌شود و ظاهر زیپ خود نیز برای تزیین به کار می‌رود.
   – کاربرد: برای پروژه‌های مد و زیبایی با هدف تزئین.

5.  زیپ چمدانی (Coil Zipper):

   – توضیحات: این نوع زیپ از یک پیچ خمیده به عنوان دندانه‌ها استفاده می‌کند و به خاطر این ساختار انعطاف‌پذیری بیشتری دارد.
   – کاربرد: برای چمدان‌ها، کیف‌ها و پروژه‌های با نیاز به انعطاف بالا.

هر کدام از این انواع زیپ‌ها ممکن است در پروژه‌های خیاطی مختلف به کار گرفته شوند، و انتخاب نوع زیپ مناسب بستگی به نوع پروژه، ظاهر مورد نظر، و نیازهای فنی دارد.

انواع زیپ

زیپ­ معمولی

زیپ معمولی در دسترس ترین مدل های زیپ است که برای پشت دامن های کمری، جلوی شلوارهای پارچه ای، دهانه جیب های زیپ دار و… استفاده میشود.

زیپ های معمولی از قسمت بالا باز و از قسمت پایین بسته هستند و از شماره‌ های 1 تا 5 در بازار به فروش میرسد.

هرچه شماره دندانه های زیپ بالاتر رود، زیپ استحکام بیشتری دارد.

برای شلوار پارچه ای مردانه زیپ 20 سانتی شماره 4 و برای دامن و شلوارهای زنانه از زیپ شماره 3 استفاده میکنند. زیپ شماره 3 معمولا برای دوخت کیف پول استفاده میشود.

زیپ های مجزا

زیپ های مجزا دو قسمت جلوی لباس رو به طور کامل از هم جدا میکنند، مانند زیپ هایی که جلوی کاپشن، سویشرت، مانتو، عبا، چادر ملی و… دوخته میشود.

برای جلوی لباس از زیپ مجزای 70 سانتی بهتر است استفاده کنید.

برخی سرزیپ ها هستند که کمک میکنند شما از دو طرف لباس استفاده کنید و در مدل های بارانی، پافر، کاپشن و سویشرت های دو رو (دو طرفه) از این مدل سرزیپ استفاده میشود.

زیپ های تزیینی نیز جزو زیپ های مجزا هستند که میتوانید برای جلوه دادن بیشتر به لباس ها و مانتوهای مجلسی استفاده کنید در این زیپ ها از نگین های جذاب و درخشان استفاده شده است.

زیپ های فلزی مناسب لباس های جین

زیپ های فلزی دندانه های بزرگتری نسبت به زیپ های معمولی دارند و جنس آنها از فلز است که بیشتر برای شلوارهای جین استفاده میشود و نسبت به زیپ های معمولی مقاومت و جنس بهتری دارند.

زیپ های فلزی در رنگ های مختلف موجود است که رنگ دندانه های آن ها نیز متفاوت هستند: زرد قلمی، مسی، طلایی، نقره ای، مشکی و…

زیپ های متری

از زیپ های متری برای کاور، سرویس خواب، چادرهای مسافرتی، کیسه خواب، چمدان، ساک، کیف، روبالشی و… می توان استفاده کرد.

از زیپ متری به میزان لازم برش میزنند و سر زیپ مناسب با آن را روی دندانه های زیپ جا می اندازند. در بازار بست هایی برای انتهای زیپ های متری نیز به فروش میرسد که میتوانید استفاده کنید

زیپ مخفی

برای دوخت زیپ در پهلوی دامن و شلوار و همچنین پشت لباس های مجلسی و پیراهن ها از زیپ های مخفی استفاده میشود که بعد از دوخت این زیپ ها مشخص نیستند.

علوه بر این از زیپ مخفی برای یقه، آستین لباس، پاچه شلوار و دوخت جیب های مخفی نیز استفاده میکنند.

دندانه زیپ های مخفی در پشت زیپ است و از روی زیپ فقط سر زیپ را میبینید و بهتر است قبل از دوخت زیپ مخفی را اتو کنید. زیپ مخفی در سایزهای مختلف مانند 20 و 50 سانت و… در بازار به فروش میرسد.

نکات تکمیلی

در صورتی که سر زیپ (ماشین یا موتور زیپ) خراب یا گم شود می توانید با سرزیپ جدید آن را عوض کنید اما اگر دندانه های زیپ خراب شده باشد بهتر است زیپ را به طور کامل عوض کنید.

موقع خرید زیپ چند بار زیپ را باز و بسته کنید تا از سالم بودن زیپ و روان حرکت کردن سرزیپ روی دندانه ها مطمِن شوید.

بهترین زیپ خیاطی و زیپ کاپشنی، معرفی و کاربرد آن